Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na pismo z prośbą o zajęcie stanowiska ws. możliwości przyznania pomocy podmiotowi, którego profil działalności nie odpowiada zakresowi, na który ten podmiot złożył wniosek o przyznanie pomocy (WOPP) w ramach I.13.1 LEDAER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS)

Na obecnym etapie wdrażania Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR 2023-2027) brak jest przepisu, który wprost warunkowałby możliwość przyznania pomocy zgodnością zakresu operacji z działalnością statutową lub gospodarczą wnioskodawcy. Wytyczne podstawowe¹ przewidują natomiast, że pomoc nie może być przyznana podmiotom, które stworzyły sztuczne warunki, w sprzeczności z prawodawstwem rolnym, w celu uzyskania pomocy finansowej, co wynika z art. 44 rozporządzenia 2022/128².

Za tworzenie sztucznych warunków należy uznać sytuacje, w których wnioskodawca podejmuje działania wyłącznie w celu spełnienia formalnych wymogów, bez rzeczywistej zdolności i zamiaru realizacji operacji, a tym samym działa sprzecznie z celami interwencji.

W opisanym przez Państwa przypadku Ochotnicza Straż Pożarna w Chełmie, która jest wnioskodawcą, posiada tytuł prawny do nieruchomości oraz niezbędne zgody i zezwolenia zgodnie z przepisami krajowymi, a operacja została uznana za zgodną z lokalnymi kryteriami wyboru i wybrana przez LGD do przyznania pomocy w ramach interwencji I.13.1 LEADER/RLKS. Okoliczności te wskazują, że wnioskodawca spełnił wszystkie niezbędne warunki przyznania pomocy w zakresie „Poprawa dostępu do małej infrastruktury publicznej” i ma faktyczną możliwość realizacji operacji, a tym samym nie można stwierdzić sztucznego tworzenia warunków w rozumieniu art. 44 rozporządzenia 2022/128².

Na przykładzie przedstawionej sprawy w piśmie o znaku DDD.WL.65721.27.2025.KS z dnia 26 sierpnia 2025 r., dostrzegamy potrzebę doprecyzowania obecnych regulacji. Rozpoczęliśmy prace nad zmianą wytycznych szczegółowych³, które doprecyzowują zasady w tym zakresie. W projekcie zmian przewidziano wprowadzenie wymogu, zgodnie z którym, w przypadku wnioskodawców innych niż osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, pomoc będzie przyznawana wyłącznie na operacje mieszczące się w zakresie działalności statutowej lub gospodarczej danego podmiotu.

Warunek ten zapewni konieczność posiadania przez podmiot realizujący operacje rzeczywiste kompetencje i doświadczenie w danym obszarze oraz dysponowanie odpowiednim zapleczem organizacyjnym i kadrowym, co zwiększy prawdopodobieństwo prawidłowej realizacji operacji i osiągnięcia zakładanych wskaźników. Takie rozwiązanie ograniczy ryzyko powierzania realizacji zadań podmiotom, których profil działalności nie daje gwarancji efektywnego wdrożenia operacji, a tym samym przyczyni się do większej spójności i trwałości efektów wsparcia w ramach interwencji I.13.1 LEADER/RLKS.

Podczas analizy i decyzji w zakresie możliwości przyznania pomocy, zasadne wydaje się przeprowadzenie weryfikacji, czy poprzez powierzenie realizacji operacji podmiotowi takiemu jak OSP nie dochodzi do próby obejścia przepisów wytycznych szczegółowych³, np. w sytuacji, gdy podmiot taki jak parafia, który powinien ubiegać się o pomoc, ale z uwagi na wyczerpanie limitu środków lub mniej korzystne warunki intensywności wsparcia wybiera alternatywną ścieżkę. W szczególności należałoby zweryfikować, czy OSP jako NGO nie korzystałoby z wyższej intensywności pomocy niż podmiot pierwotnie związany z inwestycją. Tego rodzaju elementy mogą zostać wzięte pod uwagę przez SW przy analizie i podejmowaniu decyzji w zakresie możliwości przyznania pomocy.

Podstawa prawna:
¹ Wytyczne podstawowe w zakresie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
² Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2022/128 z dnia 21 grudnia 2021 r. określające przepisy dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, kontroli, zabezpieczeń i przejrzystości (Dz. U. L 20 z 31.1.2022, s.131)
³ Wytyczne szczegółowe w zakresie przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 dla interwencji I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) – komponent Wdrażanie LSR