Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotycząca prośby o zajęcie stanowiska w kwestii możliwości zastąpienia wskaźnika rezultatu R.37 Wzrost gospodarczy i zatrudnienie na obszarach wiejskich: nowe miejsca pracy objęte wsparciem w ramach projektów WPR określonego w strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (LSR) na wskaźnik R.39 Rozwój gospodarki wiejskiej: liczba przedsiębiorstw rolnych, w tym przedsiębiorstw zajmujących się biogospodarką, rozwiniętych dzięki wsparciu w ramach WPR

Z Państwa pisma wynika, że wskaźnik R.37 został ujęty w LSR przez lokalną grupę działania (LGD) jako jedyny wskaźnik rezultatu dla zakresów tworzenie i rozwijanie pozarolniczej działalności gospodarczej (start i rozwój DG). Należy zatem przyjąć, że na etapie przygotowania LSR LGD dokonała analizy lokalnych potrzeb i możliwości,
dostrzegając realne perspektywy osiągnięcia tego wskaźnika w ramach wsparcia przedsiębiorczości na swoim obszarze. Sama decyzja o uwzględnieniu wskaźnika R.37 świadczy o tym, że LGD oceniła jego osiągnięcie za wykonalne i zgodne z potrzebami lokalnej społeczności.

MRiRW dopuszcza aktualizację LSR w zakresie wskaźników rezultatu, podtrzymując stanowisko przedstawione w piśmie WPR.wao.510.44.2025 z dnia 3 lutego 2025 r., które zostało Państwu przekazane do wiadomości. Jednak jak wskazano w przywołanym piśmie, ewentualna zmiana wskaźnika rezultatu wymaga odpowiedniego uzasadnienia, opartego na rzetelnej analizie przeprowadzonych konsultacji społecznych, poparta rzetelnymi i konkretnymi argumentami, a nie jedynie obawami co do przyszłych trudności.

W odniesieniu do argumentów podniesionych przez LGD, MRiRW zwraca uwagę na następujące kwestie.

LGD nie ogłosiła dotychczas żadnego naboru wniosków w ramach zakresu rozwój DG. Argumentacja dotycząca zmiany wskaźnika rezultatu oparta na bieżących kontaktach pracowników LGD z potencjalnymi wnioskodawcami, bez przeprowadzenia formalnego naboru wniosków, nie może być uznana za wystarczające uzasadnienie dla aktualizacji LSR w zakresie zmiany wskaźnika rezultatu. Faktyczna weryfikacja zainteresowania jest możliwa dopiero po ogłoszeniu naboru wniosków. MRiRW stoi na stanowisku, że LGD powinna w pierwszej kolejności ogłosić nabór wniosków w zakresie rozwój DG, a dopiero wyniki tego naboru, w szczególności rzeczywisty poziom zainteresowania oraz ewentualne trudności w osiągnięciu wskaźnika rezultatu przez beneficjenta, mogą stanowić rzetelną podstawę do rozważenia zmiany wskaźnika.

Planowane wartości wskaźników rezultatu określone w LSR stanowiły podstawę do określenia wartości planowanych do osiągnięcia dla całego Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR 2023-2027), które będą rozliczane przez Komisję Europejską. Jakakolwiek zmiana wskaźników rezultatu na poziomie poszczególnych LSR może mieć bezpośrednie przełożenie na wartości uwzględnionych wskaźników na poziomie PS WPR 2023-2027. W związku z powyższym, MRiRW podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w pismach z dnia 3 lutego 2025 r. (znak: WPR.wao.510.6.2025) oraz z dnia 4 czerwca 2025 r. (znak: WPR.wao.510.44.2025), zgodnie z którymi LGD powinna dołożyć wszelkich starań, aby osiągnąć wskaźniki rezultatu określone w LSR, a ich zmiana powinna mieć charakter wyjątkowy i być oparta konkretnymi udokumentowanymi argumentami.

Dodatkowo, MRiRW informuje, że obecnie prowadzone są prace nad projektem wytycznych w zakresie ewaluacji LSR oraz wybranych zagadnień z obszaru monitorowania LSR. Planowane jest, aby dokument ten, w sposób szczegółowy, regulował procedurę monitorowania wskaźników rezultatu, w tym tryb postępowania w przypadku, gdy osiągnięcie zakładanych wskaźników napotyka na obiektywne trudności. Po zaakceptowaniu projektu wytycznych, zostaną one przedstawione na forum Podkomitetu RLKS. Do czasu wejścia w życie przedmiotowych wytycznych, zastosowanie mają dotychczasowe zasady i stanowiska przekazane przez MRiRW.

Jednocześnie MRiRW przypomina, że ocena zasadności proponowanych zmian w LSR, w tym weryfikacja przedstawionych przez LGD argumentów i dokumentacji, należy do kompetencji Samorządu Województwa (SW) jako instytucji właściwej do zatwierdzania zmian umowy o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność i nadzoru nad prawidłowym wdrażaniem LSR. To SW, dysponując pełną wiedzą o specyfice obszaru i bieżącym postępie wdrażania strategii, jest w najlepszej pozycji, aby ocenić, czy przedstawione przez LGD argumenty w zakresie zmiany wskaźnika rezultatu są wystarczające i wiarygodne.