Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotycząca prośby o wskazanie stanowiska w ramach możliwości całkowitej rezygnacji z realizacji projektów grantowych oraz rezygnację z realizację wskaźnika R.40 Inteligenta przemiana gospodarki wiejskiej: liczba wspieranych strategii inteligentnych wsi

Z Państwa pisma wynika, że LGD wnioskuje o możliwość dokonania zmiany załącznika nr 1 do umowy o warunkach i sposobie realizacji strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (umowy ramowej), tj. zmiany strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność (LSR) jaką jest zmiana jednego ze sposobów wdrażania LSR, tj. rezygnacja z realizacji projektów grantowych na rzecz realizacji operacji własnych LGD, operacji realizowanych przez podmioty inne niż LGD i operacji w ramach projektów partnerskich.

LGD pierwotnie zaplanowała ciąg zdarzeń w następującej sekwencji: najpierw projekt grantowy na przygotowanie koncepcji inteligentnych wsi (SV), a następnie kolejne projekty grantowe – na wdrożenie tych koncepcji SV w ramach zakresu wsparcia zachowanie dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi oraz kształtowanie świadomości obywatelskiej. Dla MRiRW nie jest jednak jasne, dlaczego realizacja zakresów ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi i kształtowanie świadomości obywatelskiej miała być uzależniona od uprzedniego opracowania koncepcji SV. Są to zakresy co do zasady niezależne – projekty grantowe dotyczące dziedzictwa kulturowego oraz kształtowania świadomości obywatelskiej mogą być realizowane bez jakiegokolwiek związku z koncepcjami SV.

MRiRW zwraca uwagę, że w odniesieniu do zakresów ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi i kształtowanie świadomości obywatelskiej LGD od początku świadomie i celowo zaplanowała ich realizację jedynie przez podmioty inne niż LGD i z wyłączeniem formuły partnerstwa, gdyż projekty grantowe nie przewidują takiej możliwości na poziomie poszczególnych zadań realizowanych przez grantobiorców.

W odniesieniu do argumentów podniesionych przez LGD, MRiRW zwraca uwagę na następującą kwestię.

MRiRW wyraża wątpliwość co do argumentu LGD opartego na wynikach konsultacji społecznych, które służą identyfikacji potrzeb i priorytetów lokalnej społeczności. Trudno przyjąć, aby mieszkańcy obszaru LSR wypowiadali się w sposób świadomy i merytoryczny na temat wyboru instrumentu wdrażania LSR, rozstrzygając między projektami grantowymi a operacjami własnymi LGD, operacjami realizowanymi przez podmioty inne niż LGD lub operacjami w ramach projektów partnerskich.

Mając na uwadze powyższe wątpliwości, MRiRW stoi na stanowisku, że jeżeli LGD zamierza przenieść realizację zadań z zakresów ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi i kształtowanie świadomości obywatelskiej poza formułę projektów grantowych, jedyną akceptowalną formą takiej zmiany byłaby realizacja tych zakresów za pomocą klasycznych operacji realizowanych przez podmioty inne niż LGD. Zamiana na operacje własne LGD lub operacje w ramach projektów partnerskich nie jest zasadna, ponieważ nie znajdowała uzasadnienia w pierwotnych założeniach LSR.

MRiRW zwraca również uwagę na postanowienia § 9 umowy ramowej dotyczące kamieni milowych i korekt finansowych, którego brzmienie zostało zmienione aneksem do umowy ramowej i przekazane Państwu do stosowania w dniu 13 marca 2026 r. Aneks do umowy ramowej uchyla kamień milowy, o którym mowa w § 9 ust. 1 umowy ramowej. Zgodnie z aktualnym brzmieniem § 9 umowy ramowej, w mocy pozostaje jedynie drugi kamień milowy, przewidziany dopiero na 31 grudnia 2027 r. W związku z powyższym, odwołanie się w Państwa piśmie do obowiązku realizacji pierwszego kamienia milowego należy uznać za nieaktualne, ponieważ wymóg ten został uchylony na mocy ostatniego aneksu do umowy ramowej i nie będzie obowiązywał LGD od dnia zawarcia aneksu.

Odnosząc się do kwestii dotyczącej rezygnacji z realizacji wskaźnika rezultatu R.40 Inteligenta przemiana gospodarki wiejskiej: liczba wspieranych strategii inteligentnych wsi, MRiRW podtrzymuje stanowisko przedstawione w piśmie WPR.wao.510.25.2026 z dnia 25 marca 2026 r., które zostało Państwu przekazane do wiadomości. Jak wskazano w przywołanym piśmie, ewentualna zmiana każdego wskaźnika rezultatu wymaga odpowiedniego uzasadnienia, opartego na rzetelnej analizie przeprowadzonych konsultacji społecznych oraz powinna być poparta rzetelnymi i konkretnymi argumentami.