Stanowisko MRiRW dot. obowiązku przystąpienia do organizacji zrzeszającej GA w zakresie wdrażania I.13.1
Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotycząca spełnienia warunku przystąpienia do organizacji branżowej w zakresie przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na start i rozwój gospodarstw agroturystycznych (GA) w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 dla interwencji I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) – komponent Wdrażanie LSR
Na wstępie warto pamiętać, że w polskim systemie prawnym (1) stowarzyszenie, w tym stowarzyszenie stowarzyszeń1 (inaczej np. federacja), to forma organizacji społecznej, która opiera się na dobrowolności zrzeszania się osób fizycznych lub prawnych oraz która działa w sposób samorządny. Oznacza to, że jego członkowie samodzielnie decydują o kierunkach rozwoju, strukturze oraz sposobach działania organizacji. Przejawem samorządności są zwłaszcza decyzje określające sytuację członka względem stowarzyszenia. Zwykle w statutach wskazuje się, że członkami stowarzyszenia mogą być osoby fizyczne i prawne. Stowarzyszenie może także dzielić członków na określone kategorie, często na zwyczajnych, wspierających i honorowych. W statucie określony jest sposób w jaki można zostać członkiem stowarzyszenia danej kategorii.
Podkreślić należy również fakt, że w orzecznictwie, zdaniem sądów, statuty stowarzyszeń, stanowiące źródło stosunku prawnego członkostwa łączącego daną organizację społeczną z jej członkami, mają charakter umowy cywilnoprawnej, rodzącej po obu stronach prawa i obowiązki, obejmującej oświadczenie woli członka, który wstępuje do stowarzyszenia oraz oświadczenie stowarzyszenia, które członka przyjmuje. Przystąpienie do stowarzyszenia następuje zatem na podstawie dwustronnego oświadczenia woli, a wystąpienie albo usunięcie – oświadczenia jednostronnego (członka lub stowarzyszenia), których skutkiem jest rozwiązanie uprzednio zawartej umowy. W ten sposób materializują się także dwie zasady stanowiące istotny element osnowy państwa demokratycznego - zasada swobody umów oraz zasada wolności zrzeszania się.2
Powyższe ma odzwierciedlenie w Statucie Polskiej Federacji Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne” (Federacja) (2). Stanowi on m.in., że:
- członkami Federacji mogą być osoby prawne lub fizyczne, z tym jednak, że te ostatnie mogą być członkami honorowymi lub wspierającymi;
- członkiem wspierającym może zostać każda osoba prawna lub fizyczna, zainteresowana rozwojem turystyki wiejskiej, która zadeklarowała na rzecz Federacji pomoc finansową lub rzeczową;
- w Walnym Zebraniu Federacji uczestniczą członkowie wspierający będący osobami fizycznymi oraz członkowie honorowi – osobiście;
- członek wspierający oraz honorowy ma prawo uczestniczyć w Walnym Zebraniu z głosem doradczym, a także zgłaszać postulaty i wnioski wobec władz Federacji oraz używać znaku graficznego Federacji na zasadach określonych odrębnym „Regulaminem używania znaku Federacji” zatwierdzonym przez Walne Zebranie.
Podkreślić również należy, że jednym z najważniejszych celów statutowych Federacji jest m.in. reprezentowanie i ochrona interesów członków Federacji oraz podejmowanie działań na rzecz integracji członków Federacji, udzielanie im pomocy i doradztwo w organizowaniu form turystyki wiejskiej i dążenie do podniesienia ich efektywności. Ponadto celem statutowym Federacji jest także propagowanie różnorodnych form odpoczynku w gospodarstwach rolnych lub innych odpowiednio przystosowanych miejscach na terenach wiejskich oraz dbałość o wzrost poziomu usług w zakresie turystyki wiejskiej. Istotnym celem statutowym Federacji jest również kształtowanie opinii i ocen dotyczących agroturystyki i turystyki wiejskiej oraz warunków ich prowadzenia.
Z kolei zgodnie z wytycznymi szczegółowymi (3), w zakresie:
- start GA pomoc:
- przyznaje się, m.in., jeżeli wnioskodawca zakłada przystąpienie do lokalnej, regionalnej lub ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej kwaterodawców wiejskich nie później niż w dniu złożenia WOP,
- wypłaca się, m.in., jeżeli beneficjent udokumentował przystąpienie do lokalnej, regionalnej lub ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej kwaterodawców wiejskich nie później niż w dniu złożenia WOP;
- rozwój GA pomoc:
- przyznaje się, m.in., jeżeli wnioskodawca deklaruje przystąpienie do lokalnej, regionalnej lub ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej kwaterodawców wiejskich nie później niż w dniu złożenia WOP;
- wypłaca się, m.in., jeżeli beneficjent udokumentował przystąpienie do lokalnej, regionalnej lub ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej kwaterodawców wiejskich.
Mając powyższe na uwadze, należy przychylić się do stanowiska, że przystąpienie do Polskiej Federacji Turystyki Wiejskiej „Gospodarstwa Gościnne” w charakterze członka wspierającego, spełnia warunek określony w wytycznych dla interwencji I.13.1 LEADER/RLKS w zakresie start GA lub rozwój GA. Działalność stowarzyszeń, w tym Federacji, opiera się na jasno określonych zasadach samorządności, dobrowolności oraz transparentności. Znajduje to odzwierciedlenie w statucie, celach oraz strukturze organizacyjnej Federacji.
Jednocześnie informuję, że MRiRW nie rozstrzyga w sprawach indywidualnych i ostateczna decyzja o spełnieniu warunku przyznania lub wypłaty pomocy należy do Samorządu Województwa.