Stanowisko ARiMR ws. zobowiązań umownych w ramach poddziałania 19.2 objętego PROW 2014-2020
Odpowiedź Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na pismo, dotyczące opłacania składek społecznych przez beneficjentów poddziałania 19.2 Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" w zakresie operacji na podejmowanie oraz rozwijanie działalności gospodarczej
Pytania SW dotyczą zamkniętego już programowania PROW 2014-2020, w ramach którego pozostały do rozliczenia zobowiązania wynikające z postanowień umownych.
Ponadto należy pamiętać, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) nie ma możliwości określania ścieżki postępowania w indywidualnych sprawach w ramach wsparcia. ARiMR koordynuje wdrażanie działań delegowanych w samorządach województw oraz jako Agencja Płatnicza jest organem wypłacającym środki finansowe, nie jest natomiast stroną umowy o przyznaniu pomocy.
Wracając do treści pisma SW, zgodnie z brzmieniem § 29 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego 19.21 druga transza pomocy obejmuje 20% kwoty przyznanej pomocy i jest wypłacana, jeżeli beneficjent podjął we własnym imieniu działalność gospodarczą oraz m.in. (…)
- zgłosił się do ubezpieczenia emerytalnego, ubezpieczeń rentowych i ubezpieczenia wypadkowego na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania tej działalności, również w przypadku, gdy korzystał z uprawnienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, lub w przypadku zbiegu tytułu do ubezpieczeń społecznych z powodu objęcia beneficjenta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu zasiłku macierzyńskiego – zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania tej działalności lub
- utworzył co najmniej jedno miejsce pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne i zatrudnił osobę, dla której zostało utworzone to miejsce pracy, na podstawie umowy o pracę lub zgłosił się do ubezpieczenia emerytalnego, ubezpieczeń rentowych i ubezpieczenia wypadkowego na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania tej działalności i podlega tym ubezpieczeniom.
Powyższy przepis oznacza, iż tylko osoby mające uprawnienia do zasiłku macierzyńskiego mogły, w myśl powyższych przepisów rozporządzenia, zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego. Pozostałe składki społeczne w tym czasie opłacał za nich Skarb Państwa. W innych przypadkach takich jak zbieg tytułów do ubezpieczeń w przypadku emerytów lub z tytułu umowy o pracę, rozporządzenie nie przewidywało wyjątków.
Zatem odpowiadając na pytanie nr 1a z pisma SW – mimo, iż beneficjent ma status emeryta, winien opłacać dobrowolne składki społeczne z tytułu wykonywania działalności gospodarczej, a łączny okres ich opłacania winien wynieść co najmniej 2 lata, w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia, w którym upływają 2 lata od dnia wypłaty płatności końcowej. Niemniej należy wziąć pod uwagę, iż każda sprawa powinna być rozpatrywana przez SW jako stronę umowy indywidualnie, w oparciu o posiadaną dokumentację w sprawie. Brak opłacania składek społecznych, który zgodnie z treścią pisma SW wynikał z obowiązujących przepisów prawa krajowego regulujący system ubezpieczeń społecznych, w przypadku rozporządzenia wykonawczego poddziałania 19.2 nie mógł objąć przedmiotowego przypadku. Jednocześnie należy pamiętać, iż SW jako strona umowy może podejmować własne decyzje uzasadnione notatką w sprawie i dokumentacją zgromadzoną w teczce sprawy.
W odpowiedzi na pytanie 1 b – należy zauważyć, iż beneficjent poddziałania 19.2 przedłożył SW dokumenty ZUS DRA wskazujące, że opłacał składki społeczne przez pełny okres 24 miesięcy. Jeżeli spełnił pozostałe warunki i zobowiązania umowne, zdaniem ARiMR, nie ma podstaw aby nie uznać mu spełnienia warunku związanego z ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na kolejną wątpliwość SW, dotyczącą realizacji operacji i okresu związania celem w ramach poddziałania 19.2 z zakresu rozwijania działalności gospodarczej, przypominam, iż zgodnie z § 27 ust. 1b rozporządzenia wykonawczego 19.2 - W przypadku operacji w zakresie określonym w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, umowa zawiera ponadto zobowiązania beneficjenta do utrzymania co najmniej jednego miejsca pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne, do dnia w którym upłyną 3 lata od dnia wypłaty płatności końcowej.
Zgodnie ze stanowiskiem MRiRW, powyższy przepis zobowiązywał beneficjenta do utrzymania co najmniej jednego miejsca pracy w okresie związania celem, w tym mogło to być zarówno nowoutworzone miejsce pracy na etapie płatności, lub inne miejsce pracy utrzymane w okresie związania celem operacji.
Obowiązek ponoszenia kosztów zatrudnienia pracowników z kolei wynikający z postanowień umownych odnosił się do miejsca pracy, do którego utrzymania beneficjent był zobowiązany na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego 19.2 i postanowień umownych. Dotyczyło to zarówno nowoutworzonego miejsca pracy na etapie płatności, jak też innego miejsca pracy utrzymanego w okresie związania celem operacji. Z kolei redukcja miejsca pracy po wypłacie, które było utworzone w ramach operacji i udokumentowane na etapie wniosku o płatność, była dopuszczalna, o ile w okresie związania celem było utrzymane, zamiast nowoutworzonego, inne miejsce pracy, które beneficjent miał już np. w ramach stanu bazowego zatrudnienia w swoim przedsiębiorstwie. Oznaczało to, że zobowiązanie do utrzymania miejsca pracy było wypełniane przez każde miejsce pracy.
Należy tu jednak wspomnieć także, iż stan zatrudnienia powinien utrzymać się na takim poziomie, który gwarantował utrzymanie punktów, które beneficjent otrzymał za dodatkowe miejsca pracy w ramach operacji, a których utrata spowodowałaby spadek operacji poniżej minimum punktowego.
Ponadto przepisy rozporządzenia wykonawczego 19.2 dla operacji z zakresu rozwijania działalności gospodarczej nie określały warunku związanego z obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, skupiły się tylko na utworzeniu co najmniej jednego miejsca pracy w przeliczeniu na pełne etaty średnioroczne, a osoba, dla której zostało utworzone to miejsce pracy, powinna być zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę.