Stanowisko ARiMR ws. warunków wypłaty pomocy w ramach interwencji LEADER - PS WPR 2023-2027
Odpowiedź Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na pismo Samorządu Województwa Podkarpackiego (SW), dotyczącego sposobu rozliczenia operacji realizowanych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 dla interwencji I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) – komponent Wdrażanie LSR w zakresie start DG
Jak wynika z treści pisma SW, wątpliwości dotyczą sposobu rozliczania operacji realizowanych w ramach zakresu Start DG, w szczególności w sytuacji, gdy wysokość faktycznie poniesionych kosztów jest niższa od wysokości kosztów określonych w biznesplanie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z rozdziałem IV.1 ust 1 Wytycznych szczegółowych1 w zakresie start DG pomoc przyznaje się w formie płatności ryczałtowej, natomiast zgodnie z ust. 3 tego rozdziału kwota pomocy w formie płatności ryczałtowej ustalana jest na podstawie projektu budżetu operacji.
Powyższe oznacza, że kwota pomocy jest ustalana na etapie przyznawania pomocy, na podstawie zweryfikowanego projektu budżetu operacji i zostaje przeniesiona do umowy o przyznaniu pomocy. W konsekwencji, przy rozliczaniu płatności ryczałtowej kluczowe znaczenie ma ocena realizacji zakresu rzeczowego operacji oraz spełnienia pozostałych warunków wypłaty pomocy określonych w przepisach, Wytycznych i umowie o przyznaniu pomocy.
Jednocześnie w rozdziale IV.1 ust. 6 Wytycznych określono maksymalny poziom dofinansowania, wskazując, że pomoc przyznaje się w kwocie zgodnej z poziomem dofinansowania określonym przez LGD w regulaminie naboru, nieprzekraczającym odpowiedniego poziomu procentowego kosztów kwalifikowalnych. W przypadku wskazanej operacji poziom dofinansowania wynosi do 65% kosztów kwalifikowalnych.
Należy jednak odróżnić zasady ustalania kwoty pomocy na etapie jej przyznawania od zasad wypłaty pomocy w przypadku płatności ryczałtowej.
W przypadku płatności ryczałtowej wysokość kwoty pomocy do wypłaty nie jest bowiem ustalana na podstawie faktycznie poniesionych i udokumentowanych kosztów kwalifikowalnych w taki sposób, jak ma to miejsce przy refundacji części kosztów kwalifikowalnych. Sam fakt, że beneficjent nabył zaplanowane środki trwałe lub inne elementy zakresu rzeczowego po cenie niższej niż zakładana w projekcie budżetu operacji nie oznacza, że należy dokonywać ponownego przeliczenia kwoty pomocy, jako 65% faktycznie poniesionych wydatków.
Istotne jest natomiast, czy beneficjent zrealizował zakres rzeczowy operacji i spełnił warunki wypłaty pomocy określone w Wytycznych oraz umowie o przyznaniu pomocy. W przypadku start DG Wytyczne przewidują m.in., że pomoc wypłaca się, jeżeli beneficjent podjął we własnym imieniu działalność gospodarczą oraz dokonał wymaganego zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. W rozdziale V wskazano ponadto obowiązek realizacji uproszczonego biznesplanu oraz promocji świadczonych usług lub produktów oraz publikowania /aktualizowania ich zakresu i asortymentu.
Ponadto należy zwrócić uwagę, że w Wytycznych wskazano przypadki, w których kwota pomocy do wypłaty podlega pomniejszeniu. Dotyczy to m.in. nieuwzględnienia w oddzielnym systemie rachunkowości zdarzenia powodującego poniesienie kosztów albo niewykorzystania odpowiedniego kodu rachunkowego, a także rozpoczęcia realizacji biznesplanu przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub finansowania operacji z udziałem innych środków publicznych.
Odnosząc się natomiast do sposobu wypełnienia wniosku o płatność, należy wskazać, że w przypadku płatności ryczałtowej zarówno wnioskowaną kwotę pomocy do wypłaty, jak i poziom dofinansowania należy wskazać w wysokości określonej w umowie o przyznaniu pomocy. Zatem, jeżeli beneficjent we wniosku o płatność wskaże kwotę pomocy niższą niż przyznana w umowie, zasadnym wydaje się wezwanie beneficjenta do złożenia wyjaśnień.
Reasumując, w ocenie ARiMR brak jest podstaw do uznania, że w każdym przypadku obniżenia faktycznych kosztów kwalifikowalnych należy ponownie obliczać poziom dofinansowania w wysokości 65% oraz odpowiednio pomniejszać kwotę pomocy. Podstawę do wypłaty pomocy powinna stanowić kwota określona w zawartej umowie o przyznaniu pomocy, z uwzględnieniem ewentualnych przesłanek jej zmniejszenia wynikających z obowiązujących przepisów prawa, Wytycznych oraz postanowień umowy.
Przypominam również, iż niniejsza odpowiedź sporządzona została w oparciu o pismo SW. Nie stanowi ona zatem rozstrzygnięcia w sprawie, lecz może być wzięta pod uwagę przy podejmowaniu przez SW ostatecznej decyzji dotyczącej oceny warunków przyznania i wypłaty pomocy. Każda bowiem sprawa jest rozpatrywana indywidualnie w kontekście konkretnej operacji, a SW podejmuje decyzję w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty.