Stanowisko MRiRW dot. zapisów Wytycznych szczegółowych w zakresie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach PS WPR 2023-2027
Odpowiedź Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotycząca zakresów wsparcia włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji, kształtowanie świadomości obywatelskiej, ochrona dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego polskiej wsi w ramach interwencji I.13.1 LEADER/Rozwój Lokalny Kierowany przez Społeczność (RLKS) - Wdrażanie LSR
Wytyczne szczegółowe (1) dla interwencji I.13.1 zostały skonstruowane w taki sposób, że poszczególne zakresy wsparcia są adresowane do określonych grup podmiotów, adekwatnych do celu danego zakresu. Nie istnieje zatem jeden wspólny katalog beneficjentów uprawnionych do ubiegania się o pomoc we wszystkich zakresach wsparcia. Ocena możliwości przyznania pomocy wymaga zatem łącznej analizy warunków ogólnych oraz szczegółowych.
Wytyczne podstawowe (2) jako beneficjentów wskazują na osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Wytyczne szczegółowe (1) uzupełniają ogólny warunek podmiotowy (IV.2 – miejsce zameldowania lub siedziba na obszarze LSR) oraz ogólny warunek przedmiotowy (IV.3.1 ust. 6 – zgodność operacji z przedmiotem działalności wnioskodawcy w zakresach innych niż start i rozwój GA, ZE, GO, rozwój DG i przygotowanie koncepcji SV). Są to warunki wstępne, wspólne dla całej interwencji I.13.1 – nie przesądzają o możliwości ubiegania się o pomoc w konkretnym zakresie wsparcia. Decydujące znaczenie mają warunki dodatkowe przypisane do poszczególnych zakresów wsparcia (IV.2.1 i IV.3.2).
W trzech omawianych zakresach obowiązują równolegle dwa warunki: zgodność operacji z przedmiotem działalności wnioskodawcy (IV.3.1 ust. 6) oraz brak związku operacji z działalnością gospodarczą wnioskodawcy (IV.3.2 ust. 15–18). Nie są one sprzeczne, ponieważ odnoszą się do różnych sfer aktywności wnioskodawcy. Pierwszy dotyczy tego, czy operacja mieści się w zakresie jego aktywności, celów statutowych albo zadań ustawowych, drugi zaś oznacza, że operacja nie może stanowić elementu wykonywanej przez niego działalności gospodarczej. Warunek ten ma zastosowanie wyłącznie do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
Znaczenie tego rozróżnienia jest odmienne w przypadku operacji inwestycyjnych i nieinwestycyjnych (tzw. operacji miękkich).
- W zakresie wsparcia „włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji” - w odniesieniu do operacji inwestycyjnych - możliwość uzyskania pomocy została ograniczona wyłącznie do podmiotów działających w ramach swoich zadań statutowych lub ustawowych, realizujących zadania skierowane do seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji, w szczególności organizacji pozarządowych oraz instytucji kultury (IV.2.1 ust. 11). Jest to warunek podmiotowy, służący weryfikacji, czy dany podmiot realizuje projekt w ramach swoich niekomercyjnych celów statutowych lub zadań ustawowych.
- W zakresach wsparcia „kształtowanie świadomości obywatelskiej” oraz „ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego polskiej wsi”, a także w zakresie „włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji” w przypadku operacji nieinwestycyjnych, możliwość uzyskania pomocy nie została ograniczona wyłącznie do podmiotów działających w ramach swoich zadań statutowych lub ustawowych. Operacja nie może jednak pozostawać w związku z działalnością gospodarczą wnioskodawcy (w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), oczywiście o ile taki podmiot działalność gospodarczą prowadzi. Wymóg ten oddziela projekty społeczne, obywatelskie i kulturowe od celów komercyjnych oraz zapobiega finansowaniu rozwoju przedsiębiorstw ze środków przeznaczonych na cele społeczne. O pomoc mogą ubiegać się również osoby fizyczne, w tym prowadzące działalność gospodarczą, pod warunkiem, że planowana operacja pozostaje poza zakresem tej działalności gospodarczej.
W trzech omawianych zakresach wsparcia o pomoc mogą ubiegać się, obok jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych, również osoby fizyczne. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą kluczowe jest, aby planowana operacja nie była związana z tą działalnością gospodarczą i nie służyła jej wykonywaniu ani rozwojowi. Jednocześnie w odniesieniu do operacji inwestycyjnych realizowanych w zakresie wsparcia „Włączenie społeczne seniorów, ludzi młodych lub osób w niekorzystnej sytuacji” pomoc jest ograniczona do podmiotów działających w ramach zadań statutowych lub ustawowych.
Między wymogiem zgodności operacji z przedmiotem działalności wnioskodawcy, a wymogiem braku związku operacji z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą nie występuje sprzeczność. Warunki te odnoszą się do różnych aspektów funkcjonowania podmiotu i podlegają odrębnej ocenie. Pierwszy służy weryfikacji, czy operacja mieści się w zakresie aktywności, celów statutowych lub zadań ustawowych właściwych dla danego wnioskodawcy. Drugi ma na celu wyeliminowanie finansowania ze środków przeznaczonych na cele społeczne, obywatelskie i kulturowe przedsięwzięć służących wykonywaniu lub rozwojowi działalności gospodarczej, dla której są przewidziane odrębne zakresy wsparcia.