„Nowoczesny rozwój obszarów wiejskich – poprawa jakości życia i rozwoju lokalnego w dobie wyzwań klimatycznych” – pod takim tytułem w dniu 5 listopada 2026 r. odbyła się konferencja, zorganizowana na Uniwersytecie Rolniczym w Krakowie. Głównymi tematami rozważań były działania, jakie są podejmowane na rzecz racjonalnego gospodarowania wodą na obszarach wiejskich w sytuacjach suszy lub powodzi oraz bezpieczne współistnienie ludzi i zwierzyny na terenach wiejskich. Wydarzenie otworzył wicemarszałek Ryszard Pagacz, który przywitał gości z Polski, Niemiec i Chorwacji przybyłych z tej okazji do stolicy Małopolski.

Rozwój obszarów wiejskich jest niewątpliwie ważny dla postępu gospodarczego kraju. To tutaj rozwija się rolnictwo, wytwarza żywność, hoduje zwierzęta, pielęgnuje wartości religijne i kultywuje tradycje ludowe. Ważne są zatem starania, których celem jest poprawa standardów życia i dobrobytu ekonomicznego mieszkańców tych terenów. Serdecznie witam Szanownych Gości z Polski, Niemiec i Chorwacji, przedstawicieli samorządów, nauki oraz społeczności lokalnych

- podkreślił wicemarszałek Ryszard Pagacz.

Zaproszeni goście i eksperci dyskutowali podczas konferencji o rozwoju obszarów wiejskich w dobie wyzwań klimatycznych. Coraz częściej tereny te trapią susze oraz gwałtowne powodzie. Tym pilniejsze jest wdrażanie działań na rzecz racjonalnego gospodarowania wodą.

Konieczne są zatem rozwiązania, które doprowadzą do łagodzenia skutków zmian klimatu, ponieważ zmiany te oddziałują niekorzystnie na stan środowiska naturalnego. Stan środowiska z kolei wpływa na funkcjonowanie całych ekosystemów. Jego zmiany w połączeniu ze zdolnością zwierzyny do adaptacji i wykorzystywania terenów upraw rolnych oraz siedlisk ludzkich jako miejsc stałego bytowania, generują realne zagrożenia bezpieczeństwa publicznego.

Woda jest podstawą życia na Ziemi. Nie jesteśmy w stanie bez niej przetrwać. Nasz organizm w 70 % składa się z wody. Dostęp do słodkiej wody zdeterminował rozwój rolnictwa, przemysłu oraz pierwszych wielkich kultur ludzkich, które zawsze rozwijały się w dorzeczach rzek. Brak wody lub jej nadmiar, jej zła jakość niesie dla nas negatywne skutki. Dlatego ważne są wszelkie działania przywracające możliwość zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi. Zarząd Województwa Małopolskiego przeznacza na ten cel środki z funduszy unijnych i budżetu państwa oraz z budżetu województwa

- zaznaczył wicemarszałek Ryszard Pagacz.

Jednocześnie nowe ramy finansowe Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej (PS WPR 2023-2027) wprowadzają narzędzia naprawcze, takie jak dotacje na przydomowe oczyszczalnie ścieków czy fundusze na scalanie gruntów. Uczestnicy konferencji dowiedzieli się o możliwościach, jakie są dla nich dostępne w ramach obecnie wspieranych przez Fundusze Europejskie działań.

W ramach unijnej perspektywy finansowej 2021–2027 środki zostały przeznaczone między innymi na:

• rozwój i bezpieczeństwo infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz systemów oczyszczania ścieków komunalnych,
• zwiększenie efektywności systemów zaopatrzenia w wodę i optymalizację zużycia wody,
• rozwój zielonej i niebieskiej infrastruktury w miastach.

Natomiast środki finansowe przyznane w bieżącej perspektywie unijnej 2023-2027 na powyższe działania wyniosły już 1,1 mld zł (300 projektów), a do rozdysponowania pozostały jeszcze środki finansowe w wysokości 215 mln zł na projekty związane z przywracaniem równowagi wodnej na obszarach oddziaływania kopalń oraz na wzmacnianie bezpieczeństwa wodnego poprzez rozwój i bezpieczeństwo działania systemów wodno–ściekowych.

Województwo Małopolskie jest regionem o zróżnicowanych warunkach przyrodniczych – od terenów rolniczych i nizinnych po rozległe kompleksy leśne i obszary górskie. Występująca w Małopolsce duża populacja dzikich zwierząt oraz jedna z najwyższych w Polsce gęstość zabudowy i zaludnienia skutkują powstawaniem konfliktów na linii człowiek – dzikie zwierzęta (kolizje drogowe, szkody łowieckie, szkody w mieniu, szkody w inwentarzu gospodarskim, incydenty związane z bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi i zwierząt domowych). Obecność dzikich zwierząt na terenach zamieszkałych stała się wyzwaniem.

Skuteczne rozwiązywanie tych problemów wymaga współpracy wielu środowisk, w szczególności rolników, myśliwych, samorządów, administracji publicznej oraz przedstawicieli nauki, aby wypracowane rozwiązania uwzględniały zarówno bezpieczeństwo Małopolan, potrzeby gospodarki rolnej, jak i konieczność zachowania równowagi w środowisku przyrodniczym. 

Jednostki Wsparcia Sieci KSOW+ Samorządu Województwa Małopolskiego realizuje operację pt. "Nowoczesny rozwój obszarów wiejskich - poprawa jakości życia i rozwoju lokalnego w dobie wyzwań klimatycznych".

Materiał opracowany przez Departament Programów Unijnych dla Obszarów Wiejskich oraz KPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego
Instytucja Zarządzająca PS WPR 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Materiał współfinansowany ze środków UE w ramach Pomocy Technicznej Programu Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027